MİHAİL ALEKSANDROVİÇ BAKUNİN

MİHAİL ALEKSANDROVİÇ BAKUNİN
(1814-1876)



18 Mayıs 1814 Mihail Aleksandroviç Bakunin (bugünkü takvimle 30 Mayıs) Tvar bölgesinin Premukhino köyünde doğdu.
1828 Topçu Okulu sınavlarına hazırlanması amacı ile St. Petersburg'a gönderildi.
1829 St. Petersburg'daki Topçu Okuluna girdi.
1832 Küçük rütbeli bir subay olarak Polonya'da Misk ve Grodno'ya gönderildi.
1835 Görevinden istifa etti.
1836 Moskova'ya gelerek felsefe okumaya başladı.
Fichte'nin "Vocation of the Scholar" adlı ders notlarını tercüme etti.
1838 Mart Hegel'in "Gymnasium Lectures" (Ders Notları)'na önsöz yazdı.
1840 Çalışmak ve Moskova Üniversitesi'nde profesör olmak amacı ile önce St. Petersburg'a, sonra da Berlin'e gitti.
1842 Dresden'e gitti ve Deutsche Jahrbücher'in yayınlanmasında Arnold Ruge'e eşlik etti.
Ekim'de Almanya'da Gericilik adlı çalışmasını yayımladı.
1843 Berlin ve Zürih'e gitti, Wilhelm Weitling ile tanıştı.
Şubat 1844 Brüksel üzerinden Paris'e geçti; Rus hükümeti tarafından geri çağrılır.
Aralık Tüm soyluluk ünvanları alınarak, gıyaben Sibirya'da ağır kürek mahkumluğuna çarptırılır.
1844-1847 Proudhon ile sık sık, bazen de Marx ile karşılaşır.
27 Kasım 1847 1830 Polonya ayaklanmalarını anmak için Paris'te düzenlenen bir gösteride Rus hükümetini eleştiren konuşması nedeni ile Fransa'dan sınırdışı edilir. Bakunin'i etkisini zayıflatmak için Rus elçisi Bakunin'in devrimci gibi gözükmek üzere Rus hükümetince çalıştırıldığını söyler, Marx ile tekrar karşılaşacağı Brüksel'e gider.
Şubat 1848 Şubat Devrimini takiben Paris'e geri döner.
Mart Cologne'de Marx ve Engels ile buluşur; Alman sürgünlerini Baden'e götürerek ayaklanma başlatmayı planlayan Herwegh'in başarısız teşebbüsünü yeren Marx ile ayrılıklar bu dönemde başlar.
Haziran Prag'daki Slav Kongresi'ne katılır, ayaklanma başlar, Marx, Bakunin'in Polonyalıların tutuklanmasından sorumlu olan Rus ajanı olduğu söylentisini yayar.
Kasım Prusya ve Saksonya'dan sınırdışı edilir; yılın geri kalan kısmını Anhalt prensliğinde geçirir.
Aralık Slavlara Çağrı'yı yayınlar.
Ocak 1849 Bohemya'da ayaklanma başlatmak için gizlice Leipzig'e gelir.
Nisan Dresden'e geçer.
3 Mayıs Dresden'de halk ayaklanması patlak verir, ve Bakunin "kahraman" lider olarak yükselir.
9 Mayıs Ayaklanma bastırılır; Bakunin, Richard Wagner ve Heuber, Chemnitz'e kaçarlar. Burada Bakunin ve Heuber tutuklanır, Wagner kızkardeşinin evine saklanır ve sonra da kaçar.
14 Ocak 1850 Königstein kalesinde hapisken ölüm cezasına çarptırılır.
Haziran Ölüm cezası hayat boyu hapis cezasına çevrilir, ve takiben Bakunin Avusturya'ya iade edilir.
Mart 1851 Prag'da hapsedildikten sonra, Olmütz'de ölüm cezasına çarptırılır. Her ne kadar ölüm cezası kararı hafifletilse de, Bakunin el ve ayaklarından zincire vurulmuştur ve devamlı suretle acı çekmektedir. Kısa bir süre sonra, Ruslara teslim edilir; Peter-Paul kalesine hapsedilir.
1851 Çar I. Nikola'ya itirafnamede bulunur.
1854 Schüsselberg hapishanesine gönderilir, iskorbüt hastalığına tutulan Bakunin'in dişleri dökülür.
1857 Çar Alexander onu affeder, hapisten salıverilen Bakunin Sibirya'ya hayat boyu sürgüne gönderilir.
1858 5 Ekim'de genç bir Polonyalı kız olan Antonia Kwiatkowski ile evlenir, ve Irkutsk'a gider.
Haziran 1861 Bakunin Sibirya'dan kaçmayı başarır, Temmuz'da Nikolavsky'e varır; Strelok ile Kastri'ye geçer ve oradan da kendisini Japonya'da Hakodate'e götürecek olan Amerikan ticaret gemisi Vickery'e biner. Oradan Yokohama'ya geçer ve Ekim'de de San Francisco'ya hareket eder. Kasım'da New York'a gelir, 27 Aralık 1861'de ise Londra'ya varır.
1862 Rus, Polonyalı ve Diğer Slav Arkadaşlara ve İnsanlık Davası: Romanov mu, Pugachev mi yoksa Pestel mi? adlı eserlerini yayınlar.
1863 İsveç'e giderek eşi ile buluşur, sonra da Londra'ya ve oradan da İtalya'ya gider.
1864 Ortası İsveç'e geri döner, tekrar Marx ile karşılaşacağı Londra'ya gider. Paris'e geçer, böylece Proudhon ile olan arkadaşlığını tazeler. Daha sonra da 1867'e kadar kalacağı İtalya'ya gider. İlk başta Floransa'ya yerleşir.
1864 Libertà e Giustizia dergisini yayınlamaya başlar.
1865 Napoli'ye yerleşir.
1866 Uluslararası Kardeşlik Örgütü'nü, ya da diğer adı ile Devrimci Sosyalistlerin İttifakı'nı kurar.
1867 Cenevre'ye giderek, Barış ve Özgürlük Ligi kongresine katılır ve açılış konuşmasını yapar; Federalizm, Sosyalizm ve Anti-Teolojizm'i yazar.
Temmuz 1868 Enternasyonal İşçi Birliği Cenevre şubesine katılır. Böylece Cenevre'ye yerleşir.
25 Eylül Enternasyonal Sosyal Demokrasi İttifakını kurar.
Ocak 1869 Gizli "İttifak" dağılır.
Mart Neçayev ile işbirliği dönemi başlar.
Sonbahar Enternasyonal'in Basel kongresine katılır.
28 Mart 1870 Marx, Bakunin'in yılda 25,000 frank alan Slav yanlısı bir partinin ajanı olduğunun ilan edilerek ona karşı düşmanlık oluşmasını sağlaması için, ilgili "Gizli Bilgi"yi Alman arkadaşlarına gönderir.
Haziran Neçayev ile yolları ayrılır.
Ağustos Jura grubunu desteklemesinden dolayı Bakunin Entenasyonel'in Cenova şubesinden ihraç edilir.
Fransızlara Mektuplar'ı yayınlar.
9 Eylül Locarno'dan ayrılır, ve 15 Eylül'de Lion'a varır.
28 Eylül Halk ayaklanması bastırılır, tutuklanma emri çıkarılan Bakunin kaçmak zorunda kalır. Marsilya'da saklanır.
24 Ekim Marsilya'dan deniz yolu ile Locarno'ya gelir.
1870-71 Ölümünden sonra Tanrı ve Devlet adı ile basılan kısımları da içeren Kamçılı-Alman İmparatorluğu'nu yayınlar.
1871 Paris Komünü ve Devlet Düşüncesi'ni yazar, veMazzini'nin Siyasi Kuramı ve Enternasyonal'i yayınlar.
1872 Yaz ve Sonbaharı Bakunin Zürih'te kalır.
7 Eylül Bakunin Lahey kongresinden Enternasyonal'den ihraç edilir.
1873 Devlet ve Anarşi'yi yayınlar.
12 Ekim Bakunin aktif mücadeleden çekilir ve Jura Federasyonundan istifa eder.
1874'in İlk Yarısı İtalya'da, Locarno yakınlarında Cafiero ile birlikte yaşamını sürdürür.
Temmuz Bakunin Bologna'daki arkadaşlarına katılır, bir isyan çıkarmayı planlarlar; ama hayal kırıklığına uğruyarak İsviçre'ye geri dönmek zorunda kalır ve Lugano'ya yerleşir.
1875 Sağlıksız bir durumda Bern'e seyahat eder; ve orada hastaneye kaldırılır.
1 Temmuz 1876 Bakunin öğle saatleri civarında ölür.

* İlginç bir NOT: Komünist Manifesto'yu ilk olarak Rusçaya çeviren kişi 1869'da Bakunin olmuştur.

Kaynak: Mihail Aleksandroviç Bakunin (1814 - 1876)