Narcissos ve Narsizm...

"Bir derin kuyuya benzer yalnız. Taş atmak kolaydır içine: ama bu taş dibe inecek olursa, deyin bana, kim çıkarabilir? Yalnızı incitmekten sakının! Ama incitecek olursanız, eh, artık öldürün de!" F.Nietzsche

Narsizm, Freud narsisizm sözcüğünü uzun bulduğu için sevmezdi, herhalde aşırı öz-sevi olarak tanımlanır. Ama her tanım yetersizdir -kaldı ki bu çok kaba bir tanım.

Öz-sevi, hayvansal yanımızdan gelen öz-sakınımın bilincimizde şu bu farkındalık düzeyiyle yaşadığımız doğal kökenli bir şeydir. Ve bunun a priori uçsuz bucaksız bir erimi olduğunu söyleyebilirim. A. Adler, İnsanın "Tanrı olma isteği"ni doğal bulur; ya da daha iyi bir deyişle doğadan gelen meşru nedenleri olan bir tuhaflıktır.

Narsizm'de bir başka görüş libidinal bir doğal nedenleri olan ve libidinal kökenli rahatsızlıklar yaratan bir cinsel sevi'nin kişinin kendi üzerine yatırımını yaptığını, belirli bir oto-erotik durumun yansıması olduğudur. Ben burada biraz da yorumla libidosu pozitif özellik, yani cinsel enerjiyi kendi bedeninde toplama özelliği gösteren kadın cinselliğinin daha narsistik bir yapıda olduğunu, keza kişi pasif eşcinsel yatırımlarda yaptığında narsistik karakterde, yani sevilme nesnesi olarak yatırımı kendine yaptığı için aynı tipte erkeğe oranla daha fazla narsistik karkaterde olduğunu söyleyeceğim. Avantajı şudur: Dürtülerden kaynaklanan maskelenmiş/yüceltilmiş duygularda kadını daha yetenikli kılar, Doğa/Tanrı böylece kadına özsevi'nin daha çok, daha iyi yaşandığı cinselliği vererek kendi üstün-körü rasyonellik düzeyinde bile olsa kadının kendisinin sakınımında, onu hiç mi hiç yüzeyde görülemeyecek bir yetenekle donatarak kendini iyi yaşam koşullarında tutmaya çalışan kadına narsizm desteği ile bir numaralı içgüdüsü annelik içgüdüsünde de ussal olarak çok yetersiz varlık olan bebek-çocuğun dürtülerinden kaynaklanan duygularını daha iyi anlamasını ve ona yardıma neredeyse bir hayat adayabilecek yeteneği verili olarak koyar. Dezavantajı da şudur ki: Kendi-için varlığına yoğunlaşan kadın, yahut kadınsılık gerçek, doğru gibi konularda büyük bir verili yetersizlikle başlar hayata. Dürtülerden kaynaklanan duygulara yoğunlaşması ve yeteneği nasıl onu maddi konularda-yaşamı idame etmede belli bir başarı için yeteneği ona veriyor ve onun o konulara yoğunlaşmasını sağlıyorsa, zihinsel-ussal konularda da zamanını, enerjisini, giderek hemen her tür çabasını kısıtlayıcı bir engel olacaktır...

Narsizm, mantıksal olarak öncelikle iyi olandır; yukarıda söylediklerimle çelişkin bir özsellik taşımasına karşın. Her ruh taşıyıcısı mükemmel/kusursuz/en iyi olmak ister ve bu kavramlar ne görgül olmamasına ne de zamanın ya da bengiliğin içinde asla görgül olamayacak oluşlarına karşın ve ussal insanda bunu bilmeye yeterli bir varlık olmasına karşın, kendisinin bir yanıyla çelişerek ve haklı olarak da çelişerek idealine, eş deyişle Tanrı olma özlemine yöneltici, ilkin iptidai bir canlı olma, kendini cansızdan ayırma, kendini cansızdan ayırarak cansızı kendi için kullanma farkında kendini ortaya koyar, sonra bölünerek ya da yaklaşık 2.5 milyar yıl önce başka bir tek hücreli canlıyı yiyerek kendini/birini ileri sürer/ortaya koyar/ispatlar, sonra bölünerek kendi tikel ölümüne karşın türünün devamı için kendi üstünlüğünü cansıza üstünlüğünü kendince ispatlar. Ardından bu enerji, narsizm, aşkın diyalektiğinde sefil ve yüce olarak; severek ve örneğin yardımseverliğe yayılarak ve başkalarının acıları pahasına kendini ileri sürerek, yokedici, yıkıcı istekleri kendi sözümona ve/veya gerçeklik olan yüceliği adına başkalarına verdiği zararda yetersizlik bulduğunda, kıyıcılığını kendine -şu istenmeyen yetersize- yöneltir. Ve en sona bir soru kalır: Ruh, kendindeki bir özselliğin hikayesini hikayesinin sonuna doğru görür. Aslında sadece görür gibi olur: Bu şeyin, narsistik enerjinin gerçeği nedir acaba? diye sorabilir. Çemberinin tamamlanmasına az kalmıştır. Ve biricik yol ayrımı da bence bu sorunun öncesinde yapılır. Yanıt öncesi böyle bir sorunun meşruluğu tartışılarak örneğin...

Narsist Siir

Ben bendeki seni seviyorum
Sendeki seni degil
Ben sendeki seni bile tanimiyorum belki
Belki de kendimi seviyorum seni severken
Ya da seni seviyorum diye kendimi seviyorum

cupid of hatred

Narsisist bir kişiyi nasıl tanıyabiliriz. Kolaylıkla tanınabilen bir tip vardır. Bu tip kendi kendine yeten bir kişinin tüm belirtilerini gösterir; boş sözler ettiği zaman bile kendini çok önemli birşey söylemiş gibi hisseder. Başkalannın söylediklerini çoğunlukla dinlemez ya da onlara ilgi duymaz. (Zeki bir insansa, bu tutumunu sorular sorarak ya da karşısındakine ilgi duyuyormuş gibi yaparak saklamaya çalışacaktır.) Narsisist kişiyi her türlü eleştiriye karşı gösterdiği aşın alınganlıktan da tanıyabiliriz. Bu alınganlık her türlü eleştirinin geçerliliğini yadsıyarak, kızgınlık ya da üzüntüyle tepki göstererek ortaya konulur. Pek çok durumda narsisist eğilim alçakgönüllülük ya da alttan alma tutumuyla gizlenebilir; narsisist eğilimli bir insanın alçakgönüllülüğünü kendine hayran olmak için bir neden olarak kullanması da az rastlanan durum-lardan değildir. Değişik belirtileri ne olursa olsun tüm narsisizm türlerinde dış dünyaya karşı gerçek ilginin kesilmesi ortak özelliktir.9
Narsisist insan bazan yüzündeki anlamla da kendini ele verebilir. Bu insanlann yüzlerinde bir yumuşaklık ya da bir gülümseme vardır; böyle yüzlerdeki anlam bazılannca yumuşakbaşhlık, bazılannca da saf, güvenilir bir çocuksuluk olarak algılanır. Narsisizm, özellikle aşın biçimlerinde çoğu zaman kendini gözlerde acaip bir parlaklıkla belli eder; bu parlaklığı bazı kişiler yan ermişlik, bazdan da, yarı delilik belirtisi olarak görürler. Narsisist kişilerin çoğu hiç durmadan konuşurlar — yemekte çoğu zaman yemek yemeyi unutur, herkesi bekletirler. Arkadaşlan ya da yemek, onlann gözünde kendi "ego'larından daha az önemlidir.
Narsisist tüm kişiliğini her zaman narsisizmin nesnesi olarak görmez; çoğu zaman kişiliğinin bir bölümünü, örneğin onurunu, zekâsını, fiziksel gücünü, mizah yeteneğini, yakışıklılığını (bazan saç ya da burun gibi çok küçük aynntılara dek inebilir bu) narsisizmiyle bütünleştirir. Bu kişilerin narsisizmleri bazan da korkmak ya da tehlikeyi önceden sezmek gibi normal bir kimsenin övünç duymayacağı acaip niteliklere dek uzanır. "Kişi" kendisinin belli bir yönüyle özdeş-leşir. "Kim" olduğunu sorduğumuzda verebileceği en doğru yanıt, onun kendi kafası, ünü, parası, penisi, vicdanı vb. olduğudur. Çeşitli dinlerdeki putlar insanın çeşitli yanlannı gösterir. Narsisist kişiye göre narsisizminin nesnesi onun ben'ini belirleyen bu yan niteliklerinden biridir. Ben'ini sahibolduğu nesnelerle özdeşleştiren kişi, onuruna yöneltilen bir aşağılamaya aldırmazken sahibolduğu nesnelere yöneltilen saldınyı yaşamına yapılmış bir saldın olarak görür. Öte yandan ben'ini zekâsıyla özdeşleştiren insan için aptalca bir şey söylemiş olmak o denli acı vericidir ki bu acı derin bir ruhsal çöküntüye yol açabilir. Bununla birlikte
Bazan kendini beğenmiş, narsisist bir insanla kendisini değersiz bulan kişiyi ayırt etmek kolay değildir, bunların ikincisi, başkalarına ilgi duymadığı için değil kendinden kuşkulandığı, kendini değersiz bulduğu için övülmek ve beğenilmek ister.

alıntı