Anarşizm
En temelde devletin ya da iktidarın olmadığı bir toplum düzeninin kurulmasını amaçlayan dünya görüşüne verilen ad; “insanın özgürleşmesi” nin yolunu tıkayan, insanların üzerinde tahakküm kurarak onların yaşam alanlarını belirlemeye soyunan her türden kurumun kökünün kurutulması gerektiğini savunan toplum ve siyaset felsefesi öğretisi. Düşünsel kökenleri daha eskilerde bulunabilse de (genelde köklerinin ilkçağ Yunan felsefesine, Kinikler ve Stoacılara dek uzandığı söylenir) anarşist öğreti bir kuram olarak asıl biçimini XVIII. yüzyıl sonu ile XIX. yüzyıl başlarında almıştır. Anarşist öğretinin dayandığı belli başlı temellendirilmiş ilkeler şöyle sıralanabilir:
(I) İnsanların devletin ya da iktidarın yönlendirmelerine, sınırlamalarına uymaları için hiçbir zorunluluk yoktur.
(II) Bu nedenle devlet ve iktidar ortadan kaldırılmalıdır.
(III) İktidarsız (erksiz), devletsiz (hükümetsiz) bir toplumsal düzen olanaklıdır ve bu düzene ulaşmak —insanın “gerçek do düşünüldüğünde— istenmelidir.
(IV) iktidar, devlet, özel mülkiyet insanın özgürlüğünün önündeki en önemli engellerdir.
Felsefe Sözlüğü
Bilim ve Sanat Yayınları
Yalnızca iki şey sonsuzdur: İnsanoğlunun aptallığı ve evren. Fakat ikincisinden o kadar emin değilim..." EINSTEIN
|
Normal
