|
Drake Denklemi
Dünya dışı varlıklar var mı? Varsa sayıları nedir? Ozma I Projesi'nin başında bulunan Frank Drake, 1961’de Dünya dışı zeki varlıkların olabilirliğini bir dizi fonksiyonlarla açıklama yoluna gitmiş ve “Drake Denklemi” adı verilen dünya dışı zeki varlıkların sayısını bir dizi olasılıklara bağlayan denklemini sundu. Drake Denklemi, halen bu alanda yegâne matematiksel formül olarak anılmaktadır. Buna göre, herhangi bir galaksideki gelişmiş uygarlıkların sayısı bir takım olasılıklara bağlıdır. Bir galaksideki uygarlık sayısına N dersek, N şu şekilde bulunur;
N = R . Pp . Pe . Ne . Pl . Pi . L
Burada; R, galaksideki yıldız sayısı; Pp, galaksideki bir yıldızın gezegen barındırma olasılığı; Pe, galaksideki bir yıldızın yaşamaya elverişli gezegen barındırma olasılığı; Ne, galaksideki bir yıldız sistemindeki yaşama elverişli gezegenlerin sayısı; Pl, bu gezegenlerden birinde yaşamın gelişme olasılığı; Pi, bu gezegende evrim sonunda teknolojik uygarlığa ulaşma olasılığı; L, teknolojik uygarlığa erişmiş zeki varlıkların yaşam süresidir.
Drake Denklemi’nde üç tür etmenin hesaba katıldığını görüyoruz: 1) Astronomik ve fizik etmenler: Galaksinin yıldızlarının yaşamına ve yaşam süresine bağlı durumlar. 2) Biyolojik ve kimyasal etmenler: Herhangi bir yıldız sistemine bağlı gezegenler üzerinde yaşamın oluşmasını sağlayan ve yaşamı destekleyen durumlar. 3) Sosyolojik etmenler: Zeki bir uygarlığa doğru gelişimin başlaması için gereken durumlar.
Drake Denklemi'ni Samanyolu için düşündüğümüzde sonuç ne olacaktır? N, yani galaksideki uygarlık sayısı bu fonksiyonların tümüne bağlıdır. R’yi kesin olarak biliyoruz; R = 4 x 1011 ‘dir. Pp ise yaklaşık 1/3’dür. Yani galakside bulunan yıldızların en az üçte biri gezegen barındırmaktadır. Pe ≈ 2; Ne ≈ 1/3; Pl x Pi ≈ 1/100’dür. L’yi yaklaşık 1/108 olarak alırsak N ≈ 10; L’yi yaklaşık 1/100 alırsak N ≈ 107 çıkar. Bu demektir ki, galaksimizde en kötü ihtimalle 10, en iyimser ihtimalle 10 milyon uygarlık vardır. Ancak olasılıkları elersek N = 1 çıkacaktır. Bu durumda, Samanyolu Galaksisi'nde yaşam barındıran tek bir gezegen var olacaktır; içinde yaşadığımız yeryüzü, yani Dünya.
|